«Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική… Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου»

Δέκα ανέξοδοι τρόποι για να εμπλουτίσω τη βιβλιοθήκη της τάξης

Σταύρος Γρόσδος*

Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

stavgros@gmail.com

Δυο παρεμβάσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα αλλά παράλληλα, σηματοδοτώντας αλλαγές στον χώρο της διδακτικής της λογοτεχνίας στο πρωτοβάθμιο σχολείο: (α) Το Πρόγραμμα “Καινοτόμες δράσεις για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας” (www.philanagnosia.gr) ή απλά “Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας” με  διαχειριστή το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ.) και εφαρμογή σε όλες τις τάξεις των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα και (β) Το (Νέο) Πρόγραμμα Σπουδών για τη Διδασκαλία της Λογοτεχνίας στο Δημοτικό, http://digitalschool.minedu.gov.gr/info/newps.php#i) με υπεύθυνο εφαρμογής το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) και πιλοτική εφαρμογή σε 80 δημοτικά σχολεία διάσπαρτα σε όλη τη χώρα. Ποια είναι τα σημεία συνάντησης των δύο προγραμμάτων; Ερευνητέο ζήτημα αποτελεί η καταγραφή των σημείων σύγκλησης καθώς εμφανίζουν διαφορές τόσο στη στοχοθεσία όσο και στις διδακτικές πρακτικές που προτείνουν. Βέβαια, η πιλοτική εφαρμογή δύο παράλληλων μεταξύ τους διδακτικών προτάσεων θα παρουσίαζε ενδιαφέρον, αν ήταν πράγματι στις προθέσεις των υπευθύνων που χαράσσουν την εκπαιδευτική πολιτική να πειραματιστούν και να  συγκρίνουν διαφορετικές μεταξύ τους διδακτικές προτάσεις που στρέφονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις.

Κοινό χαρακτηριστικό των δυο παρεμβάσεων είναι ότι προσφέρουν στον/στην εκπαιδευτικό τα περιθώρια επιλογής των λογοτεχνικών βιβλίων τα οποία θα διαπραγματευθεί με τους μαθητές/τριές του. Στο Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας του Ε.ΚΕ.ΒΙ. τα θέματα και τα βιβλία, αλλά και η φύση και η διάρκεια των δραστηριοτήτων, αποτελούν επιλογές του εκπαιδευτικού και των μαθητών/τριών. Στο Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, τα θέματα είναι καθορισμένα (τρία θέματα ανά τάξη στη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς), και, ως εκ τούτου, η ελευθερία της επιλογής περιορίζεται μόνο στους τίτλους των βιβλίων, όχι όμως στο θέμα της διδακτικής ενότητας (αν η ενότητα είναι θεματική), ή στο λογοτεχνικό είδος (εάν η ενότητα είναι ειδολογική).

Πρακτικά, πόσο χρήσιμη είναι η δυνατότητα επιλογών, όταν δεν υπάρχουν λογοτεχνικά βιβλία στα σχολεία; Για να εξοικειωθούν οι μαθητές/τριες με διαφορετικά λογοτεχνικά είδη αυτά πρέπει να υπάρχουν. Τα κείμενα πλέον δεν τεμαχίζονται (αποσπάσματα) και δεν απλοποιούνται (διασκευές), και η ανάγνωση και η προσέγγιση πραγματοποιούνται από τα πρωτότυπα λογοτεχνικά βιβλία (απεξάρτηση από το ανθολόγιο) (Γρόσδος 2008, Γρόσδος 2011β: 172-173). Μέλημα του/της εκπαιδευτικού είναι να φέρει σε επαφή τον μαθητή/τρια με πολύ περισσότερα λογοτεχνικά κείμενα από αυτά που είναι διαθέσιμα στα σχολικά ανθολόγια. Ωστόσο, η προσπάθεια εξεύρεσης συγκεκριμένων τίτλων αποτελεί βάσανο του/της εκπαιδευτικού. Λύσεις για τη δημιουργία βιβλιοθηκών στα δημοτικά σχολεία ούτε προτείνονται ούτε δρομολογούνται. Τα δημοτικά σχολεία δεν διαθέτουν οργανωμένες σχολικές βιβλιοθήκες και τα λογοτεχνικά βιβλία που διαθέτουν προέρχονται από τις προσπάθειες εκπαιδευτικών και γονέων. Η αναζήτηση τίτλων βιβλίων από τον/την εκπαιδευτικό ενίοτε είναι ανέλπιδη.

 

Οι δημόσιες βιβλιοθήκες, κυρίως οι δημοτικές, θα μπορούσαν να προσφέρουν λύσεις, αν εμπλούτιζαν συχνότερα τις συλλογές τους. Οι παλιότεροι τρόποι με τις παρακλήσεις των σχολείων (επιστολές σε εκδότες, συλλόγους ή ιδρύματα -δημόσια και ιδιωτικά) επιφέρει μηδαμινά ή πενιχρά αποτελέσματα. Είναι πιθανό, όσοι το δοκιμάσατε, να μην ικανοποιήθηκαν οι προσδοκίες σας. Ασφαλώς δεν είδατε τα ράφια της βιβλιοθήκης σας να πλημμυρίζουν ή λάβατε εκδόσεις στα αζήτητα. Στηριχτείτε λοιπόν στις δικές σας δυνάμεις.

 

Δέκα ανέξοδοι τρόποι για να εμπλουτίσω τη βιβλιοθήκη της τάξης

1. Φέρνω στην τάξη το βιβλίο που αγαπώ.

2. Αδελφοποίηση τάξεων ή σχολείων.

3. Λεηλατούμε την τοπική βιβλιοθήκη.

4. Δημιουργία Λέσχης Ανάγνωσης.

5. Δράση: “εξοπλίζω την τάξη του παιδιού μου”.

6. Ακουστικά βιβλία ή βιβλία που “μιλάνε”.

7. Ηλεκτρονικές εφαρμογές.

8. Ξεκλειδώνουμε την βιβλιοθήκη του σχολείου.
9. Σχεδιάζουμε “πολιτική” βιβλίου με τον Σύλλογο γονέων.

10. Μαθήματα φιλαναγνωσίας στη βιβλιοθήκη.

1. “Φέρνω στην τάξη το αγαπημένο μου βιβλίο” και έτσι ξεκινά η δημιουργία της βιβλιοθήκης της τάξης. Το αγαπημένο μου βιβλίο δεν είναι ένα και μοναδικό αλλά πολλά βιβλία. Διαβεβαιώστε τα παιδιά ότι, κάποια στιγμή μέσα στη σχολική χρονιά, τα αγαπημένα βιβλία θα τους επιστραφούν. Και βέβαια, αντισταθείτε στον πειρασμό να ασκήσετε λογοκριτικές τακτικές, αν τυχόν εμφανιστεί κάποιο βιβλίο που δεν είναι του γούστου σας. Τα παιδιά, αν το επιθυμούν, κάθε φορά που μεταφέρουν ένα βιβλίο από την βιβλιοθήκη του σπιτιού τους στην βιβλιοθήκη της τάξης, π.χ. την Δευτέρα το πρωί στο πρώτο διδακτικό δεκάλεπτο, μπορούν να διαβάζουν ένα απόσπασμα από το βιβλίο που οι ίδιοι έχουν επιλέξει και νομίζουν ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον για τους συμμαθητές/τριές τους. Κάνουν δηλαδή τις συστάσεις γνωριμίας ανάμεσα στο αγαπημένο τους βιβλίο και τους συμμαθητές/τριές τους.

2. Αδελφοποίηση τάξεων (ή όπως αλλιώς θέλετε να το ονομάσετε την συνεργασία μεταξύ γειτονικών τάξεων ή σχολείων) σημαίνει, όχι μόνο ανταλλαγή επισκέψεων και κοινές δράσεις, αλλά και ανταλλαγή βιβλίων. Όσο περισσότερες είναι οι τάξεις, πέρα από τις τάξεις του δικού σας σχολείου, με τις οποίες θα συνεργαστείτε, τόσο περισσότερες βιβλιοθήκες θα έχετε στη διάθεσή σας. Μην αποκλείσετε τα γειτονικά νηπιαγωγεία, τα οποία διαθέτουν πλούσιες και ενημερωμένες βιβλιοθήκες. Οι αμοιβαίες επισκέψεις προσφέρουν πολύ καλές ευκαιρίες για σχεδιασμό και υλοποίηση κοινών αναγνωστικών εμψυχώσεων, δηλαδή παιχνιδιών φιλαναγνωσίας: Τα παιδιά των δύο τάξεων έχουν διαβάσει ένα μικρό αριθμό κοινών βιβλίων. Κάθε τάξη προετοιμάζει αινίγματα με θέματα από τα βιβλία που έχουν διαβάσει. Αινίγματα για τους πρωταγωνιστές, την πλοκή, λεπτομέρειες της αφήγησης κ.ά. Στη συνάντηση των δυο τάξεων, διαμορφώστε την αίθουσα σε τηλεοπτικό στούντιο. Τα παιδιά στέκονται αντικριστά και η μία τάξη υποβάλλει ερωτήσεις-αινίγματα στην άλλη τάξη, η οποία καλείται να λύσει τα αίνιγμα και  στη συνέχεια να υποστηρίξει τη λύση παρουσιάζοντας τις σχετικές σελίδες του λογοτεχνικού βιβλίου. Αν η απάντηση είναι η σωστή, είναι η σειρά της τάξης να υποβάλλει ερώτηση στην άλλη τάξη. Πολύ γρήγορα τα παιδιά διαπιστώνουν ότι όσο πιο καλά έχουν διαβάσει τα βιβλία τόσο ευκολότερα απαντούν στα αινίγματα. Το παιχνίδι είναι απολαυστικό με γενναίες δόσεις γέλιου, αν οι ομάδες των παιδιών ξεπεράσουν τα ζητήματα του ανταγωνισμού.

3. Τα παιδιά “λεηλατούν” τα ράφια της γειτονικής βιβλιοθήκης (Γρόσδος, 2011: 176). Επικοινωνήστε με τους υπεύθυνους της κοντινής κοινοτικής βιβλιοθήκης και προτείνετε τη μόνιμη συνεργασία μεταξύ του σχολείου και της βιβλιοθήκης. Κάθε μήνα η τάξη επισκέπτεται την βιβλιοθήκη και ένας αριθμός βιβλίων (όσα και τα παιδιά) μεταφέρεται από τη βιβλιοθήκη στο σχολείο. Τον επόμενο μήνα τα βιβλία επιστρέφονται και επιλέγονται άλλα.

Ταυτόχρονα, η επίσκεψη στην βιβλιοθήκη προσφέρει ευκαιρίες για δραστηριότητες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη (Γρόσδος, 1999, Γροσδος 2011α: 242-269). Τα παιδιά θα προσεγγίσουν τους χώρους και θα μυηθούν με τις λειτουργίες της βιβλιοθήκης, θα γνωρίσουν τους ανθρώπους που εργάζονται μέσα στη βιβλιοθήκη, θα νιώσουν το ευχάριστο ξάφνιασμα μιας βιβλιοθήκης που προσφέρει ερεθίσματα για παιχνίδια και δημιουργική δράση. Ο/η βιβλιοθηκάριος, αν το επιθυμεί, παίζει με τα παιδιά διάφορα παιχνίδια εμψύχωσης, π.χ. διαβάζει μια ιστορία και ακολουθεί happening ή διοργανώνουμε ένα μικρό παιχνίδι θησαυρού (Γρόσδος, 2011α: 250).

4. Δηλώστε συμμετοχή στο πρόγραμμα του Ε.ΚΕ.ΒΙ: “Δημιουργία Λεσχών Ανάγνωσης σε δημοτικά σχολεία” (www.philanagnosia.gr). Οι υπεύθυνοι του προγράμματος υπόσχονται οικονομική και υλικοτεχνική ενίσχυση για τη λειτουργία 100 λεσχών ανάγνωσης σε σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, με ταυτόχρονη διοργάνωση επισκέψεων συγγραφέων, κάτω από το σλόγκαν «Μια λέσχη σε κάθε σχολείο». Στην παραπάνω βοήθεια συμπεριλαμβάνεται η προσφορά/δωρεά ενός αριθμού βιβλίου στα σχολεία, τα οποία συμμετέχουν στο πρόγραμμα για την ενίσχυση των βιβλιοθηκών τους.

5. Η δράση: “εξοπλίζω την τάξη του παιδιού μου”, κινητοποιεί τους γονείς της τάξης ή του σχολείου. Δημιουργούμε κίνητρο συμμετοχής στους γονείς, στέλνοντάς τους μια στομφώδη επιστολή και γράφοντάς τους πόσο εμείς θεωρούμε σημαντικό γεγονός να συμβάλλουν αυτοί στον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης. Κάντε το να μοιάζει σαν παιχνίδι. Κερδίζουν όσοι καταφέρουν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα (10 ημέρες) να βρουν (όχι να αγοράσουν)  και να φέρουν στο σχολείο έναν αριθμό βιβλίων, δηλαδή κερδίζουν όλοι. Αν η προσομοίωση γίνει πιστευτή και οι γονείς ταυτιστούν με τον ρόλο, θα φέρνουν τα βιβλία με τις …τσάντες.

6. Ακουστικά βιβλία ή βιβλία που μιλάνε. Στην ιστοσελίδα του Μικρού Αναγνώστη (www.mikrosanagnostis.gr), μία από τις επιλογές είναι: “Να σου πω μια ιστορία” (www.mikrosanagnostis.gr/istoria.asp). Δεκάδες γνωστά έντυπα βιβλία (μια νέα ιστορία κάθε εβδομάδα) έχουν μεταμορφωθεί σε ψηφιακά βιβλία. Τούτο σημαίνει ότι ο χρήστης της εφαρμογής μπορεί να ακούσει μια ιστορία διαβασμένη από ηθοποιό, ενώ παράλληλα διαβάζει την ιστορία γυρνώντας τις σελίδες του ψηφιακού βιβλίου. Παίξτε, λοιπόν, φιλοαναγνωστικά παιχνίδια ακούγοντας απλά τις ιστορίες ή ξεφυλλίζοντας και διαβάζοντας τα αντίστοιχα βιβλία στην οθόνη του Η/Υ της τάξης ή προβάλλοντάς τα με τη βοήθεια του βιντεοπροβολέα.

Βιβλία που μιλάνε μπορούν να δημιουργήσουν και τα παιδιά: (α). Μετά την απόλαυση μιας ιστορίας και την στιγμή που τα παιδιά εκδηλώνουν την ευφορία τους, ο εκπαιδευτικός ρωτά: «Τα μικρά παιδιά πώς χαίρονται τα βιβλία, αφού δεν ξέρουν να διαβάζουν;» Στη συζήτηση που ακολουθεί ο εκπαιδευτικός προτείνει στα παιδιά να διαβάσουν τα παραμύθια που έγραψαν ή επέλεξαν, να μαγνητοφωνήσουν το λόγο τους και, επισκεπτόμενοι το διπλανό νηπιαγωγείο, να παρουσιάσουν τα παραμύθια στα νήπια. (β). Τα παιδιά συζητούν, επιχειρηματολογούν και επιλέγουν, ανάμεσα στα παραμύθια που έγραψαν και εικονογράφησαν, αυτά τα οποία νομίζουν ότι ταιριάζουν στο αναγνωστικό επίπεδο και τις επιθυμίες των νηπίων. Κάθε ομάδα παιδιών επιλέγει ένα παραμύθι. (γ). Παιδιά-αφηγητές της ομάδας διαβάζουν φωναχτά το κείμενο του παραμυθιού το οποίο έχουν επιλέξει και μαγνητοφωνούν το λόγο τους. Όλοι μαζί στην ομάδα ακούν και σχολιάζουν τον μαγνητοφωνημένο λόγο. Εντοπίζουν αναγνωστικές ατέλειες, προτείνουν αλλαγές κ.λπ. Ο αφηγητής ξαναδιαβάζει το κείμενο και η διαδικασία επαναλαμβάνεται έως ότου η ομάδα θεωρήσει ότι έχει δημιουργηθεί ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Η ανάγκη για ποιοτική ανάγνωση με φυσικούς ακροατές αποτελεί κίνητρο για τα παιδιά να διαβάζουν και να ξαναδιαβάζουν το κείμενο καθώς συναισθάνονται την ευθύνη που έχουν αναλάβει. Καλό είναι όλα τα παιδιά, ιδιαίτερα αυτά που αντιμετωπίζουν αναγνωστικές δυσκολίες, να αναλάβουν το ρόλο του αφηγητή, γιατί αναλαμβάνουν ευθύνη απέναντι στους “μικρούς φίλους” και αυτό ακριβώς τα παρακινεί στο διάβασμα. Τονώνεται η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθησή τους γιατί οι “μικροί φίλοι” εκδηλώνουν το θαυμασμό απέναντί τους επειδή ξέρουν να διαβάζουν και σταδιακά αποκτούν αναγνωστική ευχέρεια. Ο/Η εκπαιδευτικός, όποτε το θεωρεί απαραίτητο, προσκαλεί την τάξη σε ανατροφοδοτικά διαλείμματα, στα οποία τα παιδία θέτουν προβλήματα και προτείνουν λύσεις. Θέμα συζήτησης μπορεί να είναι τα χαρακτηριστικά της επιτυχημένης ανάγνωσης (ζωντάνια, παραστατικότητα κ.ά.). (δ) Με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή τα παιδιά δημιουργούν οπτικοακουστικές παρουσιάσεις (power point ή movie maker) των παραμυθιών τους με λόγο και φωτογραφικές λεπτομέρειες από τις ζωγραφιές που εικονογραφούν τα παραμύθια μας. Επενδύουν ηχητικά την αφήγηση με αυτοσχέδιους ήχους (τους οποίους δημιουργούν με τα χέρια ή αντικείμενα) και μουσικά κομμάτια, επιλέγοντας από πλήθος μουσικών έργων που αναζητούν στο You Tube.

7. Αναζητήστε ψηφιακές εφαρμογές οι οποίες προσφέρουν ψηφιακά βιβλία αλλά και τη δυνατότητα δημιουργίας εικονογραφημένων ιστοριών. Ένα παράδειγμα: Είσοδος στην εφαρμογή: www.epbcii.org, με τη βοήθεια φύλλου εργασίας (οδηγού αναζήτησης). Η εφαρμογή περιέχει αριθμό λογοτεχνικών εικονοβιβλίων (σελίδα προς σελίδα). Από τα εικονοβιβλία έχουν αφαιρεθεί τα κείμενα. Οι εναπομείναντες εικόνες θα χρησιμοποιηθούν ως ερεθίσματα για την συγγραφή της αφήγησης. Κάθε μαθητής/τρια επιλέγει το βιβλίο της αρεσκείας του και ξεκινά ατομικά την συγγραφή της αφήγησης με τη συνδρομή των εικόνων. Ενθαρρύνουμε τους μαθητές/τριες, όχι να προσπαθήσουν να αναπαράγουν την αφήγηση του βιβλίου, αλλά να “εφεύρουν” τη δική τους ιστορία. Οι αφηγήσεις των μαθητών/τριών διαβάζονται στην τάξη και ταυτόχρονα οι υπόλοιποι μαθητές παρακολουθούν τις εικόνες οι οποίες προβάλλονται στην οθόνη της τάξης.

8. Ξεκλειδώνουμε την βιβλιοθήκη του σχολείου. Μήπως η βιβλιοθήκη του σχολείου, εκεί στην παλιά μικρή αποθήκη, είναι μόνιμα κλειδωμένη; Μήπως ανακαλύψατε στοιβαγμένα βιβλία, παλιά αλλά πολύτιμα, σε εφτασφράγιστες παμπάλαιες μεταλλικές και φθαρμένες ντουλάπες; Μήπως κάποιος πίστεψε ότι τα βιβλία χρειάζονται συντήρηση, αλλά όχι ανάγνωση, και τα φυλάκισε σ’ ένα γραφείο; Πόσο θλιβερά είναι τα ράφια και θλιμμένα τα βιβλία στις σκοτεινές κλειδωμένες βιβλιοθήκες! Ξεκλειδώστε την βιβλιοθήκη του σχολείου, ξετρυπώστε τα βιβλία και μοιράστε τα στις αίθουσες, δημιουργώντας μικρές βιβλιοθήκες της τάξης.
9. Σχεδιάζουμε “πολιτική” βιβλίου με τη συνδρομή του Συλλόγου γονέων του σχολείου. Χωρίς να εμπλακούμε στα οικονομικά ζητήματα, ενθαρρύνουμε στην ανάληψη πρωτοβουλιών από τους γονείς:

Ÿ Μέρος των εσόδων του Συλλόγου γονέων διατίθεται κάθε χρόνο στην αγορά βιβλίων με κοινό θέμα, π.χ. την πρώτη χρονιά μπορούν να αγορασθούν ιστορικά μυθιστορήματα και την επόμενη χρονιά βιβλία με θέμα την διαφορετικότητα.

Ÿ Διοργάνωση έκθεσης βιβλίων και παζάρι βιβλίων. Το οικονομικό όφελος μετατρέπεται σε αριθμό βιβλίων που παραμένει στο σχολείο. Ταυτόχρονα πραγματοποιούνται παράλληλες εκδηλώσεις: επισκέψεις συγγραφέων και εικονογράφων στο σχολείο, εργαστήρια δημιουργικής γραφής και εικονογράφησης για παιδιά και γονείς, ομιλίες/συζητήσεις για γονείς.

Ÿ Παζάρι Χριστουγέννων και Πάσχα.

10. Μάθημα φιλαναγνωσίας στη βιβλιοθήκη. Μια μέρα την εβδομάδα η γειτονική δημοτική βιβλιοθήκη ζωντανεύει, γιατί την ώρα της φιλαναγνωσίας μετακομίζουμε. Τα παιδιά, ο δάσκαλος/α, τα βιβλία, αλλά και ο/η βιβλιοθηκάριος θα είναι ευτυχισμένοι.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Γρόσδος, Σ. (1999). “Πάμε βιβλιοθήκη; Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά”, Ανοιχτό Σχολείο, 73, 7-17.

Γρόσδος, Σ. (2008). “Η εικόνα στα νέα σχολικά εγχειρίδια. Το ανθολόγιο λογοτεχνικών κειμένων της Α΄ και Β΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου”, Σύγχρονη Εκπαίδευση, 153, 191-213.

Γρόσδος, Σ. (2011α). “Η εξερεύνηση της βιβλιοθήκης”, στο: Αρτζανίδου, Ε., Γουλής, Δ., Γρόσδος, Σ., Καρακίτσιος, Α. Παιχνίδια φιλαναγνωσίας και αναγνωστικές εμψυχώσεις. Αθήνα: Gunenberg.

Γρόσδος, Σ. (2011β). “Σχεδιάζοντας ένα πρόγραμμα λογοτεχνίας στο σχολείο”, Παράθυρο στην εκπαίδευση του παιδιού, 68, 172-177.

Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ.), “Καινοτόμες δράσεις για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας”, (www.philanagnosia.gr)

Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.), (Νέο) Πρόγραμμα Σπουδών για τη Διδασκαλία της Λογοτεχνίας στο Δημοτικό, http://digitalschool.minedu.gov.gr/info/newps.php#i)

* Ο συγγραφέας του άρθρου είναι επιμορφωτής εκπαιδευτικών και σύμβουλος προώθησης στην πιλοτική εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών στο επιστημονικό πεδίο: Γλώσσα και Λογοτεχνία στην Α/θμια Εκπαίδευση. Έχει ενταχθεί, επίσης, στο Μητρώο Επιμορφωτών του Προγράμματος “Καινοτόμες δράσεις ενίσχυσης της φιλαναγνωσίας των μαθητών” (πρόγραμμα Ε.ΚΕ.ΒΙ).

Advertisements

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: