«Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική… Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου»

Archive for the ‘8. Ντίνας Κωνσταντίνος’ Category

ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Ντίνας, Κ. & Σωτηρίου, Ε. 2010. Τα νέα σχολικά βιβλία στο Γυμνάσιο: Η διδασκαλία της επιχειρηματολογίας. Σύγχρονη Eκπαίδευση 163, σσ. 71-82

 

Η γλωσσική διδασκαλία στο ελληνικό σχολείο είναι ένας τομέας που απασχολεί παιδαγωγούς και γλωσσολόγους εξαιτίας του γεγονότος ότι η σωστή χρήση της γλώσσας επιτρέπει στους μαθητές να επιτυγχάνουν στόχους που συντελούν σε μια επιτυχημένη κοινωνική ζωή. H επιχειρηματολογία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την επίτευξη των στόχων αυτών.

Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει την έκταση και την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας της επιχειρηματολογίας στο Γυμνάσιο μέσα από τα νέα εγχειρίδια γλωσσικής διδασκαλίας «Νεοελληνική Γλώσσα». Εξετάζει το ποσοστό των ασκήσεων επιχειρηματολογίας σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των ασκήσεων παραγωγής λόγου και τον βαθμό συμφωνίας της διδασκαλίας με τους στόχους και τις αρχές που θέτει το Δ.Ε.Π.Π.Σ. αλλά και με τις αρχές της σύγχρονης διδακτικής της γλώσσας.

Με βάση τα σχολικά εγχειρίδια του μαθητή, τα βιβλία του εκπαιδευτικού, τα σχολικά προγράμματα σπουδών και τη σύγχρονη βιβλιογραφία διαπιστώνεται πως τα νέα εγχειρίδια δίνουν τη δυνατότητα για μια αποτελεσματική διδασκαλία της γλώσσας, γενικότερα, αλλά και της επιχειρηματολογίας, ειδικότερα, αρκεί να γίνει προσπάθεια να βελτιωθούν οι εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζουν τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος.

 

Πλήρες κείμενο

Advertisements

ΕΝΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΣΥΝΑΦΕΙΑΣ…

Ντίνας, Κ., Ξανθόπουλος, Α. & Κυρίδης, Α. 2009. Ένα μεθοδολογικό εργαλείο για τον έλεγχο της συνάφειας μεταξύ αναλυτικών προγραμμάτων και διδακτικών εγχειριδίων, στο: ΙΓ’ Διεθνές Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Ιωάννινα 20-22 Νοεμβρίου 2009, σσ. 483-496

 

Τα διδακτικά βιβλία στη χώρα μας θεωρούνται βασικοί συντελεστές για την επίτευξη των σκοπών της εκπαίδευσης και συγγράφονται υποχρεωτικά σύμφωνα με τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (ΑΠΣ). Η διαπίστωση, συνεπώς, του βαθμού στον οποίο υλοποιούν και συντονίζονται τα διδακτικά εγχειρίδια με τα ΑΠΣ είναι καίριας σημασίας καθώς τυχόν «αντιφάσεις, ανακολουθίες και ασυνέχειες» μεταξύ αυτών των δύο παραγόντων της εκπαιδευτικής διαδικασίας θεωρούνται σοβαρός ανασταλτικός παράγοντας στην επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων που θέτει η επίσημη Πολιτεία. Επιπλέον, αν λάβει κανείς υπόψη του τον κεντρικό ρόλο που κατέχει στη διδασκαλία η χρήση των σχολικών βιβλίων, διεθνώς και ειδικά στη χώρα μας, την εμμονή εκπαιδευτικών και μαθητών στην «εξάντληση της διδακτέας ύλης», στη σχολαστική διδασκαλία όλων των ενοτήτων και ασκήσεων των βιβλίων αυτών και στην απομνημόνευση ολόκληρων χωρίων τους ως απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία στο σχολείο και την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια, πρέπει να θεωρήσει περίπου ως υποχρεωτική την αξιολόγησή τους από την εκπαιδευτική κοινότητα ως μέσων διδασκαλίας.

Αν συνυπολογίσουμε και το γεγονός της μαζικής  αντικατάστασης σχεδόν όλων των διδακτικών βιβλίων στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση της χώρας μας, σταδιακά μετά το 2006 η έρευνα των βιβλίων αυτών αποκτά και ένα εξαιρετικά επίκαιρο και επείγοντα χαρακτήρα.

Το κρίσιμο πρόβλημα που καλείται να επιλύσει ο ερευνητής προκειμένου να αποφανθεί για τη συνάφεια ΑΠΣ και διδακτικών βιβλίων είναι πώς μπορεί να διαπιστωθεί, να μετρηθεί και να αξιολογηθεί ο βαθμός αυτής της συνάφειας με τρόπο έγκυρο, αξιόπιστο και αντικειμενικό. Με σκοπό να απαντήσουμε στο πρόβλημα αυτό, δομήσαμε και παρουσιάζουμε στην εισήγηση που ακολουθεί ένα μεθοδολογικό εργαλείο για τον έλεγχο και την αξιολόγηση της συνάφειας μεταξύ των διδακτικών εγχειριδίων [Βιβλία του Μαθητή (ΒΜ) και Τετράδια Εργασιών (ΤΕ)] για το γλωσσικό μάθημα στις τέσσερις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού σχολείου (Γ΄, Δ΄, Ε΄& ΣΤ΄) και του αντίστοιχου ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ για το γλωσσικό μάθημα.

 

Πλήρες κείμενο

Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ…

Ντίνας, Κ. & Ξανθόπουλος, Α. 2009. «Η μεθοδολογία της διδασκαλίας γραμματικών και συντακτικών φαινομένων στις τέσσερις μεγαλύτερες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου», στο: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Διδασκαλείο «Θεόδωρος Κάστανος», Παιδαγωγική Εταιρείας Ελλάδας & ΠΕΚ Αλεξανδρούπολης. 2009. Πανελλήνιο Συνέδριο Διδασκαλεία: παρελθόν, παρόν και μέλλον. Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη, σσ. 573-584

 

Στο άρθρο αυτό παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε στα διδακτικά βιβλία της γλώσσας (Βιβλίο Μαθητή και Τετράδιο Εργασιών) των τάξεων Γ’, Δ’, Ε’ και ΣΤ’ του δημοτικού σχολείου με σκοπό να διαπιστωθεί εάν η διδασκαλία των γραμματικών και συντακτικών φαινομένων είναι σε συνάφεια με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών (ΑΠΣ). Συγκεκριμένα, μελετήθηκε πόσες ασκήσεις αφορούν γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα, ποιες από αυτές είναι ανοιχτού ή κλειστού τύπου, καθώς και εάν η εξάσκηση στα γραμματικά φαινόμενα γίνεται με λέξεις, φράσεις ή μέσα σε κείμενα. Επίσης, παρουσιάζονται ο τρόπος εργασίας των μαθητών κατά την επεξεργασία των ασκήσεων (ατομικά ή ομαδικά) και η πιθανή εμπλοκή τους σε διαδικασίες αυτοαξιολόγησης. Παράλληλα, καταγράφηκαν ποιοι και πόσοι γραμματικοί κανόνες περιλαμβάνονται στα βιβλία. Τα αποτελέσματα δείχνουν γενικά μια άτολμη και αποσπασματική υιοθέτηση της διδακτικής μεθοδολογίας που σκιαγραφεί το ΑΠΣ.

 

Πλήρες κείμενο

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΗ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Ντίνας, Κ. & Βακάλη, Ά. 2010. Οι ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου στη Γ’ Λυκείου και στις Πανελλήνιες εξετάσεις. Στο: Ντίνας, Κ., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά., Βακάλη, Ά., Κωτόπουλος, Τ. & Στάμου, Α. (επιμ.) 2010. Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή “Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας (ως πρώτης/μητρικής, δεύτερης/ξένης)”, http://linguistics.nured.uowm.gr/Nimfeo2009/praktika/index.php?option=com_content&view=article&id=101&Itemid=3 (25/6/2010)

 

Στην εργασία αυτή συγκεντρώσαμε τις ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου, όπως αυτές εμφανίζονται στα βιβλία που σήμερα διδάσκονται για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας: Έκφραση – έκθεση της Γ’ Λυκείου, Θεματικοί κύκλοι Λυκείου και Γλωσσικές ασκήσεις για το Ενιαίο Λύκειο. Τις παρουσιάζουμε  κατηγοριοποιώντας τις ανάλογα με την ενότητα του βιβλίου στην οποία ανήκουν, ανάλογα με το είδος λόγου που ζητάνε να παραχθεί, με την έκτασή του, με το θέμα που ζητάνε να πραγματευτεί ο μαθητής και με τη διατύπωση των ίδιων των ασκήσεων. Ειδικότερα, σε σχέση με τη διατύπωση εξετάζουμε αν δίνονται στους μαθητές βοηθητικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα λεξιλόγιο ή οδηγίες, και ακόμα τα πλαίσια στα οποία τους ζητάνε να ενταχθεί το κείμενό τους. Παράλληλα, συγκεντρώσαμε τα θέματα παραγωγής λόγου, όπως αυτά δόθηκαν στις Πανελλήνιες εξετάσεις κατά τα χρόνια που οι μαθητές διδάσκονται το νέο εγχειρίδιο Έκφρασης- Έκθεσης, δηλαδή μετά το 2000. Εξετάζουμε τη σχέση μεταξύ αυτών που διδάσκουμε στα παιδιά με αυτά που στο τέλος της χρονιάς ζητιούνται στις Πανελλήνιες εξετάσεις, καθώς και την «προτίμηση» των εξετάσεων σε συγκεκριμένα είδη λόγου και θέματα.

 

Πλήρες κείμενο

ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Ντίνας, Κ. & Ξανθόπουλος, Α. 2010. Τα λογοτεχνικά κείμενα και πώς αξιοποιούνται στη διδασκαλία της γλώσσας. Έρευνα στα σχολικά εγχειρίδια της γλώσσας των Γ΄, Δ΄, Ε΄ & ΣΤ΄ τάξεων του Δημοτικού Σχολείου. Στο: Ντίνας, Κ., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά., Βακάλη, Ά., Κωτόπουλος, Τ. & Στάμου, Α. (επιμ.) 2010. Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή “Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας (ως πρώτης/μητρικής, δεύτερης/ξένης)”, http://linguistics.nured.uowm.gr/Nimfeo2009/praktika/index.php?option=com_content&view=article&id=101&Itemid=3 (25/6/2010)

 

Η παραδοσιακή μέθοδος διδασκαλίας της γλώσσας, καθώς θεωρούσε τα κείμενα των «δόκιμων» συγγραφέων πρότυπα ορθής χρήσης της γλώσσας, προέκρινε τη σχεδόν αποκλειστική χρήση τους στο γλωσσικό μάθημα. Αυτή η μέθοδος χαρακτήριζε εν πολλοίς και τα γλωσσικά βιβλία που μέχρι το 2006 διδάσκονταν στο δημοτικό σχολειό, αν και είχαν συγγραφεί στη βάση ενός δομιστικού και εν μέρει επικοινωνιακού αναλυτικού προγράμματος. Με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του 2003 επιχειρείται η αλλαγή της παραπάνω μεθόδου, εφόσον η διδασκαλία ποικίλων κειμενικών ειδών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της γλωσσικής διδασκαλίας. Τα γλωσσικά εγχειρίδια που υλοποιούν το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιλαμβάνουν και λογοτεχνικά κείμενα ―αλλά όχι αποκλειστικά. Η ποσότητα και η διδακτική αξιοποίηση των λογοτεχνικών κειμένων στα βιβλία αυτά έχουν αποτελέσει θέμα επιστημονικής συζήτησης: από τη μια μεριά κάποιοι διαπιστώνουν ανεπάρκεια λογοτεχνικών κειμένων ενώ κάποιοι άλλοι  κάνουν λόγο για ισορροπία κειμενικών ειδών. Η έρευνά μας επιχειρεί να καταγράψει τα λογοτεχνικά κείμενα των βιβλίων των τεσσάρων μεγαλυτέρων τάξεων του δημοτικού, με σκοπό να συμβάλει στη συζήτηση που έχει ανοίξει για τη θέση και τη λειτουργία τους στο γλωσσικό μάθημα. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζουμε ποια και πόσα λογοτεχνικά κείμενα υπάρχουν στα νέα βιβλία, σε ποιο κειμενικό είδος ανήκουν, τι θέση έχουν στα βιβλία, ποιο είναι το μέγεθός τους, ο συγγραφέας τους και πλήθος άλλων βιβλιογραφικών στοιχείων, καθώς και πώς αξιοποιούνται διδακτικά. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι περίπου ένα στα τρία κείμενα των βιβλίων είναι λογοτεχνικό, τα περισσότερα κατατάσσονται στον αναφορικό λόγο και αξιοποιούνται για τη διδασκαλία τόσο των κειμενικών ειδών όσο και της γραμματικής δομής.

 

Πλήρες κείμενο

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΠΕ ΤΗΣ ΣΤ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Χασανίδης, Δ., Ντίνας, Κ., Μπράτιτσης, Δ. & Γκόγκου, Χ. 2012. Διαθεματική πρόταση διδασκαλίας για το μάθημα ΤΠΕ της ΣΤ’ Δημοτικού με χρήση γλωσσικών δραστηριοτήτων και του περιβάλλοντος Scratch. Στο Μπράτιτσης, Θ. (επιμ.) Πρακτικά 6ου Συνεδρίου Πληροφορικής. Φλώρινα. ISBN 978-960-89650-7-2. http://didinfo2012.web.uowm.gr/

 

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται μια διαθεματική πρόταση διδασκαλίας για το μάθημα ΤΠΕ της ΣΤ’ Δημοτικού με χρήση γλωσσικών δραστηριοτήτων και του περιβάλλοντος Scratch. Η διδακτική πρόταση περιλαμβάνει ερωτήσεις κατανόησης σε ένα κείμενο που δίνεται στους μαθητές και στη συνέχεια τη δημιουργία ενός προγράμματος στο Scratch με βάση αυτό το κείμενο. Επιπρόσθετα, στην εργασία παρουσιάζονται τα αποτελέσματα από την πειραματική εφαρμογή της διδακτικής πρότασης σε 40 παιδιά της ΣΤ΄ Δημοτικού. Η μη συμμετοχική παρατήρηση και οι επιδόσεις των παιδιών έδειξαν ότι οι μαθητές αντιμετώπισαν ικανοποιητικά την εργασία που τους δόθηκε, αναλογικά με τη δυσκολία του προγράμματος που τους ζητήθηκε να κατασκευάσουν. Το περιβάλλον Scratch με την οπτικοποίηση των εντολών με γραφικά πλακίδια, την άμεση εφαρμογή των εντολών και την απουσία «ενοχλητικών» συντακτικών λαθών φάνηκε ελκυστικό στους μαθητές.

 

Πλήρες κείμενο

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε’ ΚΑΙ ΣΤ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ντίνας, Κ. & Βακάλη, Ά. 2007. Οι ασκήσεις στα νέα βιβλία Γλώσσας Ε΄και ΣΤ’ Δημοτικού. Στο: Καψάλης, Γ & Κατσίκης, Α. (επιμ.) Η πρωτοβάθμια εκπαίδευση και οι προκλήσεις της εποχής μας. Ιωάννινα, σσ. 596-604

 

Σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Ελληνικής Γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο, ο μαθητής επιδιώκεται να μάθει να χειρίζεται όσο το δυνατόν καλύτερα την ελληνική γλώσσα. Ειδικότερα, για την Ε’ και Στ’ τάξη Δημοτικού σκοπός της γλωσσικής διδασκαλίας είναι τόσο η βελτίωση της ποιότητας της προφορικής έκφρασης του μαθητή, όσο και η ανάπτυξη της ικανότητάς του να επικοινωνεί με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα και να οργανώνει τη σκέψη του με όργανο το γραπτό λόγο. Ένα από τα εργαλεία για την επίτευξη αυτών των στόχων είναι οι διάφορες ασκήσεις, τις οποίες καλείται να επιλύσει ο μαθητής. Στόχος της έρευνάς μας είναι να εξετάσουμε το είδος των ασκήσεων στα βιβλία της Γλώσσας της Ε’ και Στ’ Δημοτικού και να παρακολουθήσουμε με τον τρόπο αυτό την εφαρμογή των στόχων που θέτει για το μάθημα της Γλώσσας τόσο το Αναλυτικό Πρόγραμμα του 1999 όσο και το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών του 2001/2003. Πιο συγκεκριμένα, καταγράφουμε τις ασκήσεις και τις ταξινομούμε: Σύμφωνα με τον τύπο τους, σε ανοιχτές και κλειστές. Σύμφωνα με τη μορφή τους, σε προφορικές και γραπτές. Σύμφωνα με το είδος τους, σε ασκήσεις δομής και ασκήσεις λόγου. Σύμφωνα με την κατηγορία τους, σε συμπλήρωσης, σύζευξης, διάταξης, αντικατάστασης, μετασχηματισμού, παραγωγής-σύνθεσης, εύρεσης-υπογράμμισης, ανάπτυξης, επικοινωνιακής δεξιότητας, πολλαπλής επιλογής. Σύμφωνα με το γλωσσικό επίπεδο, σε μορφολογίας, σύνταξης προτάσεων, σύνταξης κειμένου, λεξιλογίου-σημασιολογίας. Μας απασχολεί η συχνότητα με την οποία συναντάμε το κάθε είδος ασκήσεων και τις παρουσιάζουμε δίνοντας έμφαση στις ασκήσεις παραγωγής λόγου, τόσο γραπτού όσο και προφορικού.

 

Πλήρες κείμενο

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ντίνας, Κ. & Ξανθόπουλος, Α. 2007. Η διδασκαλία των κειμενικών ειδών στα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας στο Δημοτικό Σχολείο (Γ’, Ε’ και ΣΤ’ τάξεις). Στο: Καψάλης, Γ & Κατσίκης, Α. (επιμ.) Η πρωτοβάθμια εκπαίδευση και οι προκλήσεις της εποχής μας. Ιωάννινα, σσ. 588-596

 

Με τη συγγραφή των νέων βιβλίων γλωσσικής διδασκαλίας στο Δημοτικό Σχολείο, τα οποία κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το σχολικό έτος 2006-7, θεωρητικά τουλάχιστον, «μεταφράστηκε» σε διδακτέα ύλη το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) της Ελληνικής Γλώσσας. Τονίζουμε το θεωρητικά, τόσο για να θυμίσουμε ότι τα διδακτικά εγχειρίδια στη χώρα μας πρέπει να γράφονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του εκάστοτε νομοθέτη, όσο και -κυρίως- για να επισημάνουμε το γεγονός ότι είναι ερευνητέο εάν και κατά πόσο ήταν επιτυχημένη αυτή η «μετάφραση». Η αναγκαιότητα μιας τέτοιας έρευνας τεκμαίρεται εξάλλου αφενός από τα ευρήματα ερευνών που έγιναν στα παλιά εγχειρίδια γλωσσικής διδασκαλίας και απέδειξαν ότι μόνο αυτονόητη δεν είναι η συμμόρφωση των βιβλίων προς τα εκάστοτε αναλυτικά προγράμματα που υποτίθεται ότι υλοποιούν και αφετέρου από τις αντιφατικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά των νέων βιβλίων. Στην έρευνά μας εστιάζουμε στον κειμενοκεντρικό χαρακτήρα των νέων βιβλίων για τις τάξεις Γ’, Ε’ και ΣΤ’ (της Δ’ τάξης δεν είχαν κυκλοφορήσει ακόμη), καθώς οι τάξεις αυτές έχουν σχεδόν ταυτόσημους στόχους. Διερευνούμε, δηλαδή, εάν και κατά πόσο «η γλωσσική διδασκαλία [όπως υλοποιείται μέσω των νέων εγχειριδίων] αντιμετωπίζει την ανάγκη του μαθητή να χειρίζεται διάφορα είδη λόγου είτε ως κείμενα προς επεξεργασία είτε ως κείμενα που καλείται ή επιθυμεί να συνθέσει ο ίδιος». Ειδικότερα, καταγράψαμε ποια και πόσα είδη λόγου και τύποι κειμένων περιλαμβάνονται στα νέα εγχειρίδια, ώστε να διαπιστώσουμε αν αυτά καλύπτουν επαρκώς «το φάσμα των συνηθέστερων ειδών λόγου, δηλαδή του “αναφορικού” (αφήγηση, περιγραφή, ανακοίνωση, κ.τ.ό.) και του “κατευθυντι-κού” (πρόσκληση, ερώτηση, παράκληση, οδηγία, επιχειρηματολογία, κ.τ.ό.)». Ερευνήσαμε, επίσης, τον τρόπο αξιοποίησης των διάφορων κειμενικών ειδών που ακολουθείται στα νέα εγχειρίδια, για να διαπιστώσουμε αν εξυπηρετεί την εξοικείωση των μαθητών με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (υπερδομή) των κειμενικών αυτών ειδών. Τέλος, προχωρήσαμε σε συγκρίσεις μεταξύ των διαφόρων τάξεων, για να διαπιστώσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα υπό εξέταση εγχειρίδια υλοποιούν τον «ενιαίο» χαρακτήρα του Προγράμματος Σπουδών όσον αφορά το ερευνώμενο στοιχείο, τα κειμενικά είδη.

 

Πλήρες κείμενο

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Ντίνας, Κ. 2004. Γραμματισμός – Πολυγραμματισμοί και διαπολιτισμική γλωσσική διδασκαλία. Στο: Γεωργογιάννης, Π. (επιμ.) Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο. Πάτρα: Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, σσ. 193-206

 

Το ζήτημα της ισότητας ευκαιριών στην εκπαίδευση είναι ένα θέμα το οποίο δεν έχει λείψει ποτέ από τη θεματολογία της επιστημονικής συζήτησης και της εκπαιδευτικής έρευνας Στις μέρες μας, όμως, το ζήτημα αυτό επανέρχεται σε διαφορετική βάση, με διαφορετικές επιστημολογικές οριοθετήσεις και νέες παραμέτρους, αφού στην ταξική πολυδιάσπαση και ετερότητα των κοινωνικών σχηματισμών προστέθηκε και η εθνολογική, φυλετική, θρησκευτική, εν τέλει πολιτισμική, η οποία προέκυψε κυρίως μετά τις πολύ σημαντικές πληθυσμιακές μετακινήσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Στο νέο διεθνές περιβάλλον αλλά όλο και πιο πολύ τελευταία και στη χώρα μας γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπισθεί αυτή η πολυ-πολιτισμική πραγματικότητα μέσω της δια-πολιτισμικότητας και συνεπακόλουθα μέσω της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, η οποία αποβλέπει στο να ευαισθητοποιηθούν οι μαθητές απέναντι στις «άλλες» κοινωνικές ομάδες. Στην οικοδόμηση ενός προγράμματος διαπολιτισμικής εκπαίδευσης σημαντική θέση κατέχει ασφαλώς η γλωσσική διδασκαλία κι αυτή με τη σειρά της έχει επηρεαστεί σημαντικά από το κίνημα του γραμματισμού (literacy) και των πολυγραμματισμών (multiliteracies).

Στην ανακοίνωση αυτή προτείνονται στρατηγικές για την εκπόνηση ενός αποτελεσματικού διαπολιτισμικού προγράμματος γλωσσικής διδασκαλίας.

 

Πλήρες κείμενο

ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΟΡΑΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΙΔΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Αρβανίτη, Ι., Κυρίδης, Α., Ντίνας, Κ., Σουλιώτης, Μ. 2002. Οι εκπαιδευτικοί του Δημοτικού Σχολείου οραματίζονται την ιδανική σχολική βιβλιοθήκη. Σύγχρονη Eκπαίδευση 127-128, σσ. 99-110, 153-162

Επιχειρείται μια προσέγγιση της λειτουργίας των σχολικών βιβλιοθηκών στην Ελλάδα, τόσο από θεωρητική όσο και ερευνητική άποψη. Παρουσιάζεται το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Σχολικών Βιβλιοθηκών, ο τρόπος λειτουργίας τους, οι ελλείψεις και τα προβλήματά τους. Επίσης, παρουσιάζεται η λειτουργία των Σχολικών Βιβλιοθηκών σε τρεις ευρωπαϊκές χώρες. Στο ερευνητικό μέρος της εργασίας αναλύεται το περιεχόμενο 100 γραπτών κειμένων εκπαιδευτικών του Δημοτικού σχολείου σχετικά με τη λειτουργία, το ρόλο και τις χρηστικές δυνατότητες των Σχολικών Βιβλιοθηκών. Προέκυψαν 7 θεματικές κατηγορίες, οι οποίες στην πραγματικότητα συμπυκνώνουν ένα ιδανικό πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας των Σχολικών Βιβλιοθηκών όπως τις φαντάζονται οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνα. Οι εκπαιδευτικοί περιέγραψαν την ιδανική βιβλιοθήκη που δεν έχει καμία σχέση με την κατάσταση που παρουσιάζεται σήμερα στο ελληνικό Δημοτικό Σχολείο.

Πλήρες κείμενο

Ετικετοσύννεφο